VÌ SAO GIÁ CƯỚC VẬN TẢI BIỂN BIẾN ĐỘNG LIÊN TỤC

Ngày đăng 20 Tháng hai, 2025

Giá cước vận tải biển không ổn định mà thường xuyên thay đổi theo nhiều yếu tố khác nhau. Có thời điểm, cước vận tải tăng vọt lên gấp nhiều lần chỉ trong vài tháng, nhưng cũng có lúc giảm sâu, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí logistics và giá thành hàng hóa.

Vậy điều gì khiến giá cước vận tải biển biến động liên tục? Hãy cùng phân tích các nguyên nhân chính dưới đây.

1. Cung Cầu Vận Tải Biển Thay Đổi Liên Tục

🔹 1.1. Khi Nhu Cầu Tăng, Giá Cước Tăng

✅ Vào mùa cao điểm (tháng 8 – 12), nhu cầu vận tải biển tăng mạnh do các doanh nghiệp gấp rút xuất khẩu hàng hóa phục vụ mua sắm cuối năm.
✅ Khi kinh tế toàn cầu phục hồi mạnh, sản lượng hàng hóa xuất nhập khẩu tăng, kéo theo nhu cầu vận tải cao hơn.

💡 Ví dụ:

  • Cuối năm 2021, giá cước vận tải từ Châu Á đi Mỹ tăng hơn 300% do nhu cầu hàng hóa tăng đột biến.

🔹 1.2. Khi Nhu Cầu Giảm, Giá Cước Giảm

✅ Khi nền kinh tế suy thoái, nhu cầu tiêu dùng giảm, khiến các doanh nghiệp cắt giảm sản xuất và xuất khẩu ít hàng hơn.
✅ Khi các hãng tàu có quá nhiều tàu nhưng ít hàng hóa, họ phải giảm giá cước để thu hút khách hàng.

💡 Ví dụ:

  • Đầu năm 2023, giá cước container từ Trung Quốc đi Mỹ giảm hơn 80% so với năm 2021 do nhu cầu tiêu dùng tại Mỹ sụt giảm.

2. Tắc Nghẽn Cảng Biển Và Thiếu Container Ảnh Hưởng Đến Giá Cước

🔹 2.1. Khi Cảng Biển Bị Tắc Nghẽn, Giá Cước Tăng Cao

✅ Nếu tàu phải chờ lâu mới vào cảng, chi phí vận hành tăng, khiến giá cước tăng theo.
✅ Tình trạng thiếu container xảy ra khi tàu bị mắc kẹt tại cảng, làm giá thuê container tăng cao.

💡 Ví dụ:

  • Năm 2021, cảng Los Angeles (Mỹ) bị tắc nghẽn trầm trọng, hàng trăm tàu phải chờ hơn 10 ngày để dỡ hàng, khiến giá cước từ Châu Á đi Mỹ tăng lên mức 20.000 USD/container 40ft (gấp 5 lần bình thường).

🔹 2.2. Khi Cảng Hoạt Động Ổn Định, Giá Cước Giảm

✅ Khi cảng được giải tỏa, tàu di chuyển nhanh hơn, container quay vòng nhanh hơn, giúp giá cước hạ xuống.

💡 Ví dụ:

  • Cuối năm 2022, khi tình trạng tắc nghẽn tại cảng Rotterdam (Hà Lan) được kiểm soát, giá cước từ Châu Á đi Châu Âu giảm mạnh.

3. Giá Nhiên Liệu Ảnh Hưởng Lớn Đến Giá Cước Vận Tải

🔹 3.1. Khi Giá Dầu Tăng, Cước Vận Tải Cũng Tăng

✅ Nhiên liệu chiếm khoảng 50% chi phí vận hành tàu biển, nên khi giá dầu tăng, giá cước cũng tăng theo.
✅ Các hãng tàu thường cộng thêm phụ phí nhiên liệu (BAF – Bunker Adjustment Factor) vào cước vận tải.

💡 Ví dụ:

  • Khi giá dầu tăng lên 120 USD/thùng vào năm 2022, cước vận tải biển cũng tăng 20 – 30%.

🔹 3.2. Khi Giá Dầu Giảm, Giá Cước Giảm

✅ Khi giá nhiên liệu giảm, chi phí vận hành thấp hơn, các hãng tàu có thể hạ giá cước để cạnh tranh.

💡 Ví dụ:

  • Đầu năm 2023, giá dầu giảm xuống dưới 75 USD/thùng, giúp giá cước container giảm đáng kể so với năm 2022.

4. Ảnh Hưởng Của Các Sự Kiện Địa Chính Trị Và Thiên Tai

🔹 4.1. Xung Đột Và Căng Thẳng Địa Chính Trị Làm Giá Cước Biến Động

✅ Chiến tranh, lệnh trừng phạt hoặc xung đột có thể khiến tuyến hàng hải bị gián đoạn, làm giá cước tăng mạnh.
✅ Khi các tuyến vận tải chính bị ảnh hưởng, tàu phải đi đường vòng, kéo theo chi phí nhiên liệu cao hơn.

💡 Ví dụ:

  • Chiến tranh Nga – Ukraine năm 2022 làm gián đoạn các tuyến hàng hải từ Châu Âu, khiến giá cước đi Nga tăng hơn 50%.

🔹 4.2. Thiên Tai Và Biến Đổi Khí Hậu Cũng Làm Giá Cước Biến Động

✅ Bão, lũ lụt, động đất có thể khiến cảng bị đóng cửa, làm gián đoạn chuỗi cung ứng.
✅ Khi các tuyến vận tải chính bị ảnh hưởng, tàu phải đi xa hơn, làm tăng giá cước.

💡 Ví dụ:

  • Siêu bão tại Trung Quốc năm 2021 khiến nhiều cảng lớn như Thượng Hải, Ningbo phải đóng cửa, làm giá cước tăng đột biến.

5. Sự Kiểm Soát Công Suất Của Các Hãng Tàu

🔹 5.1. Khi Các Hãng Tàu Giảm Công Suất, Giá Cước Tăng

✅ Nếu nhu cầu giảm, các hãng tàu có thể cắt giảm số chuyến tàu để giữ giá cước không giảm quá sâu.

💡 Ví dụ:

  • Hãng tàu Maersk và MSC giảm số chuyến từ Châu Á đi Mỹ vào năm 2023, khiến giá cước không giảm quá mạnh dù nhu cầu yếu.

🔹 5.2. Khi Công Suất Tăng, Giá Cước Giảm

✅ Khi các hãng tàu tăng số lượng tàu hoạt động, nguồn cung dư thừa, giá cước có thể giảm.

💡 Ví dụ:

  • Khi các tàu mới đi vào hoạt động năm 2024, dự báo giá cước vận tải biển có thể giảm tiếp.

6. Kết Luận: Doanh Nghiệp Cần Chủ Động Quản Lý Rủi Ro Từ Biến Động Giá Cước

🔹 Giá cước vận tải biển biến động liên tục do cung cầu, tắc nghẽn cảng, giá dầu, sự kiện địa chính trị và chiến lược của các hãng tàu.
🔹 Doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần theo dõi thị trường, lên kế hoạch logistics linh hoạt để tránh bị ảnh hưởng quá lớn bởi biến động giá cước.
🔹 Các giải pháp tối ưu bao gồm: ký hợp đồng cước dài hạn, sử dụng cảng trung chuyển phù hợp và theo dõi giá dầu để điều chỉnh kế hoạch vận chuyển.

👉 Nếu doanh nghiệp chủ động quản lý rủi ro, có thể tối ưu chi phí vận tải và duy trì lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế! 🚀