FTA VÀ CUỘC CẠNH TRANH CỦA HÀNG HÓA VIỆT NAM TRÊN THỊ TRƯỜNG QUỐC TẾ
Ngày đăng 16 Tháng hai, 2025
Việt Nam đã ký kết nhiều Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) với các thị trường lớn như EU, Nhật Bản, Mỹ, Hàn Quốc, ASEAN… giúp mở rộng xuất khẩu và giảm thuế quan. Tuy nhiên, việc tham gia FTA cũng đặt hàng hóa Việt Nam vào một cuộc cạnh tranh khốc liệt trên thị trường quốc tế.
1. Cơ Hội Từ FTA Cho Hàng Hóa Việt Nam
1.1. Thuế suất ưu đãi giúp hàng Việt cạnh tranh tốt hơn
-
Các FTA như EVFTA, CPTPP, RCEP giúp giảm hoặc xóa bỏ thuế nhập khẩu, giúp hàng hóa Việt Nam có giá cạnh tranh hơn so với đối thủ.
-
Ví dụ: Thủy sản, nông sản, dệt may vào EU với thuế 0% nhờ EVFTA, trong khi hàng Trung Quốc vẫn bị áp thuế cao hơn.
1.2. Tiếp cận thị trường mới
-
Trước đây, hàng Việt Nam khó vào Canada, Mexico, Chile, nhưng nhờ CPTPP, các mặt hàng như giày dép, dệt may đã xuất khẩu mạnh vào các nước này.
-
RCEP giúp doanh nghiệp tận dụng chuỗi cung ứng khu vực, xuất khẩu sang Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc dễ dàng hơn.
1.3. Thu hút đầu tư và chuyển giao công nghệ
-
FTA khuyến khích các tập đoàn quốc tế đầu tư vào Việt Nam, nâng cao chất lượng sản xuất.
-
Ví dụ: Nhiều doanh nghiệp dệt may đã chuyển từ gia công sang sản xuất nguyên liệu để đáp ứng quy tắc xuất xứ của FTA.
2. Thách Thức: Hàng Việt Nam Phải Đối Mặt Với Cạnh Tranh Lớn
2.1. Cạnh tranh với hàng hóa từ các nước cùng hưởng FTA
-
Khi thuế giảm, không chỉ hàng Việt Nam được hưởng lợi mà hàng của các nước khác cũng vậy.
-
Ví dụ: Hàng dệt may Việt Nam phải cạnh tranh với Bangladesh, Ấn Độ tại EU vì các nước này cũng có FTA với châu Âu.
2.2. Quy tắc xuất xứ làm hạn chế lợi thế thuế quan
-
Để hưởng ưu đãi thuế, hàng hóa Việt Nam phải có tỷ lệ nội địa hóa cao, nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu từ Trung Quốc.
-
Ví dụ: Dệt may Việt Nam nhập vải từ Trung Quốc → không đạt quy tắc xuất xứ của CPTPP → mất ưu đãi thuế.
2.3. Yêu cầu cao về tiêu chuẩn chất lượng
-
Thị trường Mỹ, EU có quy định nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm, môi trường, lao động.
-
Ví dụ: Thủy sản Việt Nam vào EU phải đạt chuẩn HACCP, ASC, nếu không sẽ bị trả lại hoặc cấm nhập khẩu.
